Ürünün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri:
Tefenni Rezenesi Foeniculum vulgare türü rezeneden elde edilen kurutulmuş rezene meyvesidir. Yuvarlak
şekilli sapları 1,5 metreye kadar boylanabilir. Gövde üzerinde koyu yeşilden mavi yeşile kadar değişen renklerde,
ipliksi çok parçalı yaprakları vardır. Yapraklar bitkinin alt kısımlarında saplı, üst kısımlarında ise gövdeye yapışıktır.
Küçük sarı çiçekleri bileşik şemsiye şeklinde bir arada bulunur. Bir bitkide onlarca şemsiye ve her şemsiyede
yüzlerce çiçek vardır. Meyveleri ortalama 0,75 mm uzunluğunda ve 0,3 mm eninde olup yeşilimsi gri renklerdedir.
Tefenni ilçesinde 1975 yılından beri rezene üretilmektedir. Sıcak ve ılıman iklim bölgelerinde, zengin
humuslu, kumlu, kumlu-tınlı topraklarda yetişen rezene, Tefenni ilçesinin iklimi ve toprak yapısı ile uyum
sağlamıştır. Tefenni Rezenesi yüksek verim, yağ oranı ve trans-anethol içeriğine sahiptir. Tefenni ovası karstik
yapıda olup toprak yapısı %84 oranında kumlu-killi, organik madde oranı %1,2, hafif alkali (pH:8,1), orta kireçli
(%8,7), tuz içeriği çok düşük, fosfor, potasyum miktarı orta, magnezyum, demir, mangan, çinko ve bakır bakımından zengindir. Diğer taraftan rezene tarımında kullanılan sulama suyu; klor sülfat ve bor bakımından 1. sınıf, tuz içeriği bakımından 2. sınıf olup, bikarbonat bakımından orta ve az sodyum içeriğine sahip bazik yapıdadır.
Hasat edilip kurutulan Tefenni Rezenesinin meyvelerinde uçucu yağ oranı %2-2,5 civarındadır. GC-MS
analiziyle belirlenen 7 adet uçucu yağ bileşiği içinde ana bileşen olan trans-anethol oranı %88,6-92,1 arasında
değişim gösterir. Diğer bileşenler; ɑ-pinene (%0,33-0,47), fenchone (%0,93-1,83), limonene (%2,05-3,88), pallylanisole (%3,73-4,17), 1,8-cineole (%0,32-0,38) ve cis-ocimene (%0,56-0,70)’dir.
Tefenni Rezenesi üretiminin yapıldığı Tefenni ilçesinin kireç bakımından zengin, humuslu, kumlu-tınlı
toprak yapısı rezenenin özellikle trans-anethol oranının yüksekliğine katkıda bulunur.
Üretim Metodu:
Ekim:
Tefenni Rezenesinin başlıca iki üretim materyali; tohumları ve pençe adı verilen vejetatif sürgünleridir.
Tohumla üretim daha fazladır. Tohumların 1000 adedi 3,8-8,7 gramdır. Dekara 1-1,5 kg tohum düşecek şekilde, 45-
60 cm sıra arası ve 2-3 cm ekim derinliğinde mibzerle ekim yapılır. Ekim zamanı erken ilkbahar ve ilkbahar aylarıdır.
Sulama:
Bitkinin sulamaya ihtiyaç duyduğu dönemlerde sulama yapılmalıdır. Özellikle çiçeklenme başında ve meyve
bağlama döneminde yağmurlama veya damla yöntemiyle 1-4 kez sulama uygundur.
Gübreleme:
Tefenni Rezenesi tarlası dekara 4 kg azot ve 6 kg P2O5 düşecek şekilde gübrelenir.
Yabancı Ot Kontrolü:
Sulama ile birlikte artan yabancı ot yoğunluğu ile mücadele için elle çapalama yapılır.
Hastalık ve Zararlılar:
Tefenni Rezenesinde en önemli fungal hastalık Cercosporidium punctum ve en önemli zararlı
Othiorrhynchus ligusticidir. Bitki dokularında yanıklıklar şeklinde belirti gösteren hastalık yüksek sıcaklık ve
nemde kısa sürede salgın oluşturabilir. Bu hastalık ve zararlılara karşı kombine organik mücadele programı
uygulanır.
Hasat ve Harman:
Tefenni Rezenesi maydanozgiller sınıfının diğer üyelerinde olduğu gibi heterojen bir olgunlaşma gösterir.
Meyveler kahverengileşmeye başladığı dönemde (ağustos-eylül aylarında) makine ile biçilerek veya elle sökülerek
hasat edilir. Hasat edilen bitkiler havalandırması iyi olan kuru bir ortamda veya tarlada sabit ağırlığa (nem oranı
sabitlenene kadar) ulaşıncaya kadar kurutulur. Kurutulduktan sonra dövülerek veya biçerdöver ağzına verilerek
harman edilir. Hasat edilip kurutulan ürünlerin nem oranı en çok %12 olmalıdır.
Paketleme:
Harman edilerek kurutulan Tefenni Rezenesinin meyveleri pazarlanana kadar serin ve kuru bir yerde
depolanmalıdır. Sonrasında kuru bez torbalara veya plastik ambalajlara konularak piyasaya arz edilir.
